Al­gjör­lega varnar­lausir gegn skotflaugum Rússa

Árásir Rússa í nótt munu bæði hafa beinst að vöruhúsum stórra úkraínskra fyrirtækja. Úkraínumenn saka Rússa einnig um að hafa beitt klasasprengjum á íbúðahverfi.

Varnarleysi Úkraínumanna gegn rússneskum skotflaugum er einhver helsti veikleiki þeirra í stríðinu. Hver staðan á flugskeytabirgðum Úkraínumanna fyrir Patrio-loftvarnarkerfi þeirra, sem er það eina sem þeir eiga sem virkar gegn skotflaugum, verður í vetur mun líklega hafa miklar afleiðingar fyrir gang stríðsins.

Þá munu Rússar að öllum líkindum enn eina ferðina leggja áherslu á að gera árásir á orkuver Úkraínu og aðra svipaða innviði.

Vólódímír Selenskí, forseti Úkraínu, sagði í yfirlýsingu í morgun að fleiri Patriot-flugskeyti hefðu getað bjargað mannslífum í nótt. Það væri mikilvægt fyrir bakhjarla Úkraínu að skilja að tafir í flutningi slíkra flugskeyta eða skortur á vilja til að útvega Úkraínumönnum þau hefði miklar afleiðingar.

Forsetinn sagði að bakhjarlar sem væru ekki tilbúnir til að styðja Úkraínumenn með flugskeytum gætu þess í stað beitt Rússa refsiaðgerðum og þvingunum. Slíkt gæti haft mikil áhrif á skotflaugaframleiðslu Rússa.

Á fyrri helmingi þessa árs hafa Úkraínumenn fengið einungis þriðjung af flugskeytunum sem þeir fengu á sama tíma í fyrra.

Anna ekki eftirspurn eftir flugskeytum

Í einföldu máli sagt þá virka skotflaugar á þann hátt að þær fljúga hátt til himins og falla svo á skotmörk sín á miklum hraða. Mjög erfitt er að skjóta þær niður en Patriot-loftvarnarkerfið er það eina sem Úkraínumenn hafa sem getur verið notað til þess.

Úkraínumenn hafa um nokkuð skeið núna varað við miklum skorti á Patriot-flugskeytum en Bandaríkjamenn hafa á sama tíma gengið verulega á birgðir sínar af þeim í stríðinu gegn Íran, þar sem flugskeytin rándýru hafa ítrekað verið notuð til að skjóta niður ódýra sjálfsprengidróna.

PAC-3 flugskeyti, sem eru notuð í Patriot-loftvarnarkerfi, kosta um fjórar milljónir dala stykkið. Íranskur sjálfsprengidróni kostar um það bil þrjátíu þúsund dali, en það getur verið breytilegt eftir tegundum.

Sjá einnig: Leita til Úkraínumanna vegna íranskra sjálfsprengidróna

Framleiðslan á flugskeytunum í Bandaríkjunum er langt frá því að anna eftirspurn í heiminum um þessar mundir. Fregnir bárust af því fyrr á árinu að allt síðasta ár hefði Lockheed Martin framleitt einungis sex hundruð PAC-3 flugskeyti. Tvö til þrjú slík flugskeyti þarf að jafnaði til að skjóta niður eina skotflaug.

Úkraínumenn héldu því fram í morgun að Rússar hefðu sett klasasprengjur í minnst eina skotflaug sem skotið var að höfuðborginni í nótt.

Samkvæmt frétt Financial Times bað Selenskí Trump um fleiri flugskeyti í Patriot þegar þeir funduðu í Hvíta húsinu í síðustu viku. Selenskí bað um hundruð flugskeyta en þeirri beiðni hafnaði Trump á þeim grunni að birgðir Bandaríkjamanna væru af skornum skammti og þeir þyrftu sín flugskeyti til að verja herstöðvar sínar í Mið-Austurlöndum og ríki þar vegna stríðsins gegn Íran.

Vilja framleiða flugskeytin sjálfir

Á leiðtogafundi NATO í Tyrklandi í síðasta mánuði, sem Selenskí sótti, bað úkraínski forsetinn Trump um að veita Úkraínumönnum heimild til að framleiða eigin flugskeyti í Patriot. Það sagðist Trump ætla að gera en dró seinna í land og hætti við.

Nú segir hann við FT, að það sé til skoðunar að leyfa Úkraínumönnum að framleiða flugskeytin. Nauðsynlegt sé að stíga varlega til jarðar þar sem um viðkvæma tækni sé að ræða.

„Þetta er mjög sérstakt vopn og við verðum að vera svolítið varkárir um það hverjum við veitum framleiðsluheimild.“

Matthew Whitaker, sendiherra Bandaríkjanna gagnvart NATO, sagði í viðtali í vikunni að framleiðslusamningur myndi ekki nást fyrir veturinn. Unnið yrði að því að klára samning ríkjanna á milli.

Reuters segir viðræður milli ríkjanna yfirstandandi. Meðal annars eru þær sagðar snúast um að Úkraínumenn framleiði íhluti í PAC-3 flugskeyti og að þau verði síðan sett saman í Þýskalandi. Þjóðverjar framleiða fyrir eldri útgáfu af Patriot-flugskeytum og stefna á að hefja framleiðslu á nýjustu útgáfunni.

Kim sendir eldflaugasveit til Rússlands

Auk þess að notast við eigin skotflaugar gegn Úkraínumönnum hafa Rússar einnig notað skotflaugar frá Norður-Kóreu til árása þar. Nú er útlit fyrir að hermenn frá Norður-Kóreu muni koma að því að skjóta slíkum skotflaugum frá Rússlandi.

Norður-Kórea hefur lengi stutt Rússa með milljónum sprengikúla fyrir stórskotalið, fallbyssum, öðrum hergögnum, hermönnum og vinnufólki. Talið er að það hafi verið í skiptum fyrir hernaðartækni frá Rússlandi og efnahagslega aðstoð.

Reuters hefur eftir yfirmanni úkraínskrar leyniþjónustu að Kim Jong Un, einræðisherra Norður-Kóreu, hafi sent um níutíu hermenn eldflaugasveitar til vesturhluta Rússlands. Með þeim hafi verið sendar KN-23 og KN-24 skammdrægar skotflaugar.

Í heild sé búist við því að hermennirnir muni fá 120 skotflaugar frá Norður-Kóreu og sex skotpalla.

Sjá einnig: Skotflaugar frá Norður-Kóreu orðnar ná­kvæmari

Eldflaugarnar eru stærri en þær rússnesku en þykja ónákvæmari. Úkraínumenn sögðu í síðustu viku að skotflaug frá Norður-Kóreu hefði lent á þorpi í miðri Úkraínu og að fimm meðlimir sömu fjölskyldunnar hefðu dáið.