Krafa Trumps samþykkt af dómara sem hann tilnefndi

Þessi utanaðkomandi aðili mun þá fara yfir það sem haldlagt var og leggja til hliðar þau gögn sem gætu fallið undir trúnað sem fylgir forsetaembættinu, sem á ensku kallast „executive privilege“. Í sambærilegum málum hafa dómarar sem sestir eru í helgan stein tekið að sér þetta hlutverk.

Í þessu tilfelli myndi aðilinn þó fá meiri völd en í sambærilegum málum og myndi hann einnig fara yfir gögn sem gætu fallið undir trúnað milli Trumps og lögmanna hans, samkvæmt frétt AP fréttaveitunnar.

Sjá einnig: Trump vill að þriðji aðili fari yfir gögnin úr húsleitinni

Ráðuneytið hafði mótmælt þessari kröfu Trumps og meðal annars á þeim grundvelli að búið væri að fara yfir gögnin og kanna hvort persónulegar eigur Trumps séu þeirra á meðal. Þó Trump telji sig eiga opinber gögn frá því hann var forseti, séu þau ekki eigur hans og tilheyri Bandaríkjunum. Ráðuneytið segir einnig að persónulegar eigur Trumps hafi fundist meðal leynilegra gagna og séu því mögulega skilgreind sem sönnunargögn og því eigi ekki að skila þeim til hans að svo stöddu.

Þá segir ráðuneytið og núverandi ríkisstjórn Bandaríkjanna að Trump geti ekki nýtt sér þennan trúnað þar sem hann sé ekki lengur aðili að framkvæmdavaldi Bandaríkjanna. Vísaði ráðuneytið til máls frá 1977 þar sem Richard M. Nixon, sem þá var fyrrverandi forseti, reyndi að nota sömu rök til að halda skjölum sem þáverandi forseti var ósammála um að félli undir áðurnefndan trúnað.

Leyniþjónustur Bandaríkjanna eru einnig með gögnin úr Mar-a-Lago til rannsóknar og þá sérstaklega hvort og þá hvernig gögnin og vera þeirra í sveitarklúbbnum ógnar þjóðaröryggi Bandaríkjanna.

Ekki búnir að segja hvort ákvörðuninni verði áfrýjað

Forsvarsmenn ráðuneytisins hafa ekki sagt hvort til standi að áfrýja úrskurði dómarans Aileen Cannon, sem skipuð var í embætti af Trump árið 2020. Tilnefning hennar var staðfest af öldungadeild Bandaríkjaþings, níu dögum eftir að Trump tapaði forsetakosningum gegn Joe Biden.

Starfsmenn FBI lögðu í síðasta mánuði hald á gífurlegt magn opinberra gagna, eins og skjöl og myndir, sem Trump hefði samkvæmt lögum átt að skila til Þjóðskjalasafns Bandaríkjanna þegar hann steig úr embætti forseta. Á meðal gagnanna voru háleynileg skjöl og fjölmargar tómar möppur utan af leynilegum gögnum.

Húsleitin var gerð eftir að ítrekaðar tilraunir forsvarsmanna þjóðskjalasafnsins og FBI til að sækja gögnin báru ekki árangur og grunur lék á að gögn hefðu verið falin frá rannsakendum.

Fyrst voru kassar af gögnum sóttir til Flórída í febrúar og lék grunur á að þá hefðu ekki öllum gögnunum verið skilað.

Fleiri gögn voru sótt í júní og þá staðhæfði lögmenn Trumps að engin leynileg gögn væri að finna í Mar-a-Lago. Ítarleg leit hefði verið gerð. Það var ósatt og grunaði rannsakendur að leynileg gögn hefðu verið falin. Því var ákveðið að framkvæma húsleit, sem gert var þann 8. ágúst.

Sjá einnig: Lögmenn Trumps í vandræðum vegna ósanninda

Sérfræðingar gagnrýna úrskurðinn

Sérfræðingar sem ræddu við blaðamann New York Times segja úrskurð Cannon vera mjög gagnrýnisverðan. Einn prófessor við Háskólann í Texas lýsir úrskurðinum sem fordæmalausu inngripi alríkisdómara í opinbera rannsókn.

Sérfræðingarnir segja að miðað við rökflutning dómarans séu líklegra en ekki að ákvörðun hennar yrði snúið, ákveði forsvarsmenn ráðuneytisins að áfrýja málinu. Verði áfrýjað yrði málið tekið fyrir að ellefu alríkisdómurum en Trump skipaði sex þeirra í embætti.

Í rökflutningi hennar vísaði Cannon mikið til þess að Trump væri fyrrverandi forseti og það að hann og orðspor hans gæti hlotið mikinn skaða verði hann ákærður og þá mögulega á grundvelli gagna sem hefði með réttu átt að skila til hans.

Segja Trump njóta forrétinda

Sérfræðingar sem ræddu við NYT segja þann kafla rökflutningar Cannon vera sérstaklega undarlegan. Allir í stöðu Trumps hefðu áhyggjur af því að orðspor þeirra yrði skaðað eftir húsleit sem þessa, hvort sem þeir væru fyrrverandi forsetar eða ekki.

Dómskerfi Bandaríkjanna ætti að koma eins fram við alla en þarna væri fyrrverandi forseti að fá réttindi sem aðrir hefðu ekki.

Samuel W. Buell, sem er lagaprófessor við Duke-háskóla, sama háskóla og Cannon útskrifaðist frá, sagði að allir lögmenn með reynslu af alríkismálum ættu að sjá þennan úrskurð sem aðhlátursefni og að rökflutningur dómarans væri jafnvel verri.

„Donald Trump er að fá eitthvað sem enginn annar færi í alríkismálum. Það er engin góð ástæða fyrir því og það mun ekki á nokkurn hátt draga úr háværum upphrópunum um að verið sé að ofsækja hann, þegar það er verið að hlífa honum.“

Hafa áður reynt að leita til dómarans

Blaðamenn Daily Beast segja Trump og lögmann hans hafa reynt að koma kröfu þeirra á borð Aileen Cannon. Þetta sé þar að auki ekki í fyrsta sinn sem Trump hafi leitað til hennar varðandi málaferli. Fyrr á þessu ári höfðaði hann mál gegn Hillary Clinton og embættismönnum sem komu að „Rússarannsókninni“ svokölluðu.

Þá höfuðu lögmenn Trumps málið sérstaklega í umdæmi Cannon en það heppnaðist ekki. Lögsóknin endaði hjá dómara sem Bill Clinton skipaði í embætti á árum áður. Sá dómari, sem heitir Donald M. Middlebrooks, gagnrýndi Trump í dómsskjali fyrir það að reyna að leita til Cannon.

Lögmenn Trumps lögðu kröfu þeirra um að utanaðkomandi aðili fari yfir gögnin úr húsleitinni fram í sama umdæmi og að þessu sinni var það Cannon sem fékk málið á sitt borð.