Hvers vegna tollar á innfluttar landbúnaðarvörur? Ágústa Ágústsdóttir, Eiríkur Svavarsson, Gunnar Bragi Sveinsson, Heiðbrá Ólafsdóttir, Jakob Frímann Magnússon og Þorsteinn Sæmundsson skrifa 26. mars 2025 09:01 Stundum og of oft heyrast raddir um að afnema eigi alla tolla á innflutt matvæli m.a. í nafni samkeppninnar sem þar af leiði af sér ódýrari matvæli fyrir neytendur. Í fámennu landi eins og Íslandi hefur það hins vegar sýnt sig að samkeppninni hefur ekki tekist að tryggja betri kjör (matvöru-, banka- og tryggingamarkaður t.d.). Slík leið að afnema tolla á innflutt matvæli myndi eingöngu leiða til algerrar einokunar innflutningsaðila og um leið yrði Íslenska þjóðin á allan hátt háð utanaðkomandi aðilum um mat. Miklar líkur væru á að landbúnaður legðist af á Íslandi og hætta yrði á að sú þekking og færni sem íslenska þjóðin býr yfir þegar kemur að sjálfbærni í fæðuöflun og ræktun myndi tapast að stórum hluta. Tollar eru notaðir um allan heim til að tryggja hagsmuni þjóða. Hagsmunirnir eru sannarlega misjafnir milli landa en geta t.d. verið til að tryggja ákveðið framboð vöru, vernda þjóðhagslega mikilvæga framleiðslu, tryggja sérstöðu o.fl. Langflest lönd ásamt ríkjasambandinu ESB nota tolla í þessum tilgangi. Örfá ríki leggja ekki tolla á innflutt matvæli og er það þá oftast vegna þess að þau reiða sig nær alfarið á innflutning matvæla. Það kemur því óneitanlega spánskt fyrir sjónir sú staðreynd að flest matvæli sem flutt eru inn til matarkistunnar Íslands bera litla eða enga tolla. Þá er vert að minnast á að langstærsti hluti þeirra innfluttu matvæla eru samt töluvert dýrari en í þeim löndum sem við berum okkur saman við. Tolla á að nýta m.a. í þeirri viðleitni að tryggja ákveðið fæðuöryggi fyrir landsmenn og að vera liður í að Íslendingar hafi aðgang að hreinum og heilsusamlegum matvælum t.d. ef landið einangrast vegna efnahagshruns, sjúkdóma, tollastríða stórríkja og stríðsátaka. Þá má alls ekki gleyma því að notkun sýklalyfja í landbúnaði hér á landi er eitt það lægsta á heimsvísu en útbreiðsla sýklalyfjaónæmra baktería er talin ein stærsta heilsufarsógn mannkyns í heiminum í dag. Samhliða þessari ógn er íslenskum bændum ætlað að búa við eitt strangasta regluverk sem fyrir finnst í Evrópu á sama tíma og þeir eiga að keppa við erlend stórfyrirtæki og verksmiðjubú sem auðveldlega geta gert út af við íslenskan fjölskyldubúskap á örskömmum tíma um leið og erfitt er að rekja feril innfluttu vörunnar. Þessi stórfyrirtæki búa jafnvel við slakara regluverk eða minni eftirfylgni, þegar kemur að hollustuháttum dýra og afurða ásamt þeirri köldu staðreynd að sýklalyfjum er oft blandað saman við fóður dýra til að minnka afföll og veikindi innan hópsins. Tollar draga úr hættunni sem fylgir því að vera öðrum háð með matvæli. Miðflokkurinn hefur lagt áherslur á öflugan íslenskan landbúnað þar sem tollvernd er nýtt til að tryggja rekstrarumhverfi bænda, hagsmuni neytenda og þar með fæðuöryggi þjóðarinnar. Þingmenn Miðflokksins hafa margsinnis lagt fram þingmál um heildarstefnumótun í landbúnaði og þá hafa Landsþing flokksins ályktað skýrt um mikilvægi landbúnaðar og tollvernd. Þannig er flokkurinn alveg skýr í sinni afstöðu til innlendrar matvælaframleiðslu og fæðuöryggi þjóðarinnar. Höfundar eru varaþingmenn Miðflokksins. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Landbúnaður Skattar og tollar Miðflokkurinn Ágústa Ágústsdóttir Jakob Frímann Magnússon Þorsteinn Sæmundsson Gunnar Bragi Sveinsson Alþingi Mest lesið Óásættanlegar hagsmunatengingar kjörinna fulltrúa Linda Jónsdóttir Skoðun Myglaður málflutningur Viðreisnar Regína Ásvaldsdóttir Skoðun Byggjum fyrir námsfólk Isabel Alejandra Diaz Skoðun 80% íbúða til fjárfesta — en kosningarnar snúast um bílastæði Yngvi Ómar Sigrúnarson Skoðun Það sem ekki má segja upphátt Ragnheiður Stephensen Skoðun Samfylkingin vill bæta starfsaðstæður í leikskólum Stein Olav Romslo,Anna Margrét Ólafsdóttir Skoðun „Ég dó á 44 ára afmælinu mínu“ Ingrid Kuhlman,Bjarni Jónsson Skoðun Enn eitt dæmið um skipulagsbrot borgarinnar Þórdís Rós Harðardóttir Skoðun Tómstundir mega ekki vera forréttindi á Seltjarnarnesi Kristín Edda Óskarsdóttir Skoðun Einkunnir og ábyrg umræða Jóhann Skagfjörð Magnússon Skoðun Skoðun Skoðun Skjá- og samfélagsmiðlanotkun barna í Kópavogi Björn Þór Rögnvaldsson skrifar Skoðun X við óbreytt ástand og sóun almannafjár Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Bílastæðadans Gunnar Sær Ragnarsson skrifar Skoðun Heimabyggð, vertu velkomin heim Valborg Ösp Á. Warén,Adam Ingi Guðlaugsson skrifar Skoðun Það þarf að vera gaman Aldís Ylfa Heimisdóttir skrifar Skoðun Gróðurhúsin í Hveragerði: Lifandi hluti sjálfsmyndar bæjarins Njörður Sigurðsson skrifar Skoðun Að eiga eða leigja? Hjalti Helgason skrifar Skoðun Sveltum fyrir 100 milljarða – ár eftir ár Björn Ólafsson skrifar Skoðun Þjöppun byggðar eða einbýlishús í úthverfi? Er enginn millivegur? Svenný Kristins skrifar Skoðun Fleiri með krabbamein eða minni streita? Auður Kjartansdóttir skrifar Skoðun ASI & BSRB spurðu: „Hvað hefur gerst í leikskólamálum á kjörtímabilinu?” Ólafur Grétar Gunnarsson,Helgi Viborg skrifar Skoðun Uppbygging sem skilar sér heim Helgi Karl Guðmundsson skrifar Skoðun Afreksíþróttafólkið heim í hérað Andri Már Óskarsson,Hulda Dóra Eysteinsdóttir skrifar Skoðun Dreifing byggðar ýtir fólki inn á áhættusvæði Guðni Freyr Öfjörð skrifar Skoðun Sterkt atvinnulíf, sterkur Hafnarfjörður Helga Björg Loftsdóttir skrifar Skoðun Ertu eldklár í sumarbústaðnum? Ágúst Mogensen skrifar Skoðun Sykurneyzla minnkar - án sykurskatts Ólafur Stephensen skrifar Skoðun Fötlunargleraugun upp! Ester Bíbí Ásgeirsdóttir, Inga Björk Margrétar Bjarnadóttir skrifar Skoðun Hvað kostar gott samfélag? Bragi Hinrik Magnússon skrifar Skoðun Hvernig Hveragerði varð fjölskylduvænna á fjórum árum Lárus Jónsson,Dagný Sif Sigurbjörnsdóttir,Jónas Guðnason skrifar Skoðun Tímabært að endurhugsa miðbæ Hafnarfjarðar Davíð A. Stefánsson skrifar Skoðun Krafan um að veikt og aldrað fólk flytji af landsbyggðinni Ásta Ólafsdóttir skrifar Skoðun Hverju ætla frambjóðendur í þínu sveitarfélagi að breyta til að tryggja uppbyggingu og viðhald nauðsynlegra innviða? Ingólfur Bender skrifar Skoðun 80% íbúða til fjárfesta — en kosningarnar snúast um bílastæði Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Okkar eigin Bjössaróló! Ingvar Örn Ákason skrifar Skoðun Þú hýri Hafnarfjörður Linda Hrönn Bakkmann Þórisdóttir skrifar Skoðun Óásættanlegar hagsmunatengingar kjörinna fulltrúa Linda Jónsdóttir skrifar Skoðun Enn eitt dæmið um skipulagsbrot borgarinnar Þórdís Rós Harðardóttir skrifar Skoðun Myglaður málflutningur Viðreisnar Regína Ásvaldsdóttir skrifar Skoðun Þegar traust samfélag breytist Valerio Gargiulo skrifar Sjá meira
Stundum og of oft heyrast raddir um að afnema eigi alla tolla á innflutt matvæli m.a. í nafni samkeppninnar sem þar af leiði af sér ódýrari matvæli fyrir neytendur. Í fámennu landi eins og Íslandi hefur það hins vegar sýnt sig að samkeppninni hefur ekki tekist að tryggja betri kjör (matvöru-, banka- og tryggingamarkaður t.d.). Slík leið að afnema tolla á innflutt matvæli myndi eingöngu leiða til algerrar einokunar innflutningsaðila og um leið yrði Íslenska þjóðin á allan hátt háð utanaðkomandi aðilum um mat. Miklar líkur væru á að landbúnaður legðist af á Íslandi og hætta yrði á að sú þekking og færni sem íslenska þjóðin býr yfir þegar kemur að sjálfbærni í fæðuöflun og ræktun myndi tapast að stórum hluta. Tollar eru notaðir um allan heim til að tryggja hagsmuni þjóða. Hagsmunirnir eru sannarlega misjafnir milli landa en geta t.d. verið til að tryggja ákveðið framboð vöru, vernda þjóðhagslega mikilvæga framleiðslu, tryggja sérstöðu o.fl. Langflest lönd ásamt ríkjasambandinu ESB nota tolla í þessum tilgangi. Örfá ríki leggja ekki tolla á innflutt matvæli og er það þá oftast vegna þess að þau reiða sig nær alfarið á innflutning matvæla. Það kemur því óneitanlega spánskt fyrir sjónir sú staðreynd að flest matvæli sem flutt eru inn til matarkistunnar Íslands bera litla eða enga tolla. Þá er vert að minnast á að langstærsti hluti þeirra innfluttu matvæla eru samt töluvert dýrari en í þeim löndum sem við berum okkur saman við. Tolla á að nýta m.a. í þeirri viðleitni að tryggja ákveðið fæðuöryggi fyrir landsmenn og að vera liður í að Íslendingar hafi aðgang að hreinum og heilsusamlegum matvælum t.d. ef landið einangrast vegna efnahagshruns, sjúkdóma, tollastríða stórríkja og stríðsátaka. Þá má alls ekki gleyma því að notkun sýklalyfja í landbúnaði hér á landi er eitt það lægsta á heimsvísu en útbreiðsla sýklalyfjaónæmra baktería er talin ein stærsta heilsufarsógn mannkyns í heiminum í dag. Samhliða þessari ógn er íslenskum bændum ætlað að búa við eitt strangasta regluverk sem fyrir finnst í Evrópu á sama tíma og þeir eiga að keppa við erlend stórfyrirtæki og verksmiðjubú sem auðveldlega geta gert út af við íslenskan fjölskyldubúskap á örskömmum tíma um leið og erfitt er að rekja feril innfluttu vörunnar. Þessi stórfyrirtæki búa jafnvel við slakara regluverk eða minni eftirfylgni, þegar kemur að hollustuháttum dýra og afurða ásamt þeirri köldu staðreynd að sýklalyfjum er oft blandað saman við fóður dýra til að minnka afföll og veikindi innan hópsins. Tollar draga úr hættunni sem fylgir því að vera öðrum háð með matvæli. Miðflokkurinn hefur lagt áherslur á öflugan íslenskan landbúnað þar sem tollvernd er nýtt til að tryggja rekstrarumhverfi bænda, hagsmuni neytenda og þar með fæðuöryggi þjóðarinnar. Þingmenn Miðflokksins hafa margsinnis lagt fram þingmál um heildarstefnumótun í landbúnaði og þá hafa Landsþing flokksins ályktað skýrt um mikilvægi landbúnaðar og tollvernd. Þannig er flokkurinn alveg skýr í sinni afstöðu til innlendrar matvælaframleiðslu og fæðuöryggi þjóðarinnar. Höfundar eru varaþingmenn Miðflokksins.
Samfylkingin vill bæta starfsaðstæður í leikskólum Stein Olav Romslo,Anna Margrét Ólafsdóttir Skoðun
Skoðun ASI & BSRB spurðu: „Hvað hefur gerst í leikskólamálum á kjörtímabilinu?” Ólafur Grétar Gunnarsson,Helgi Viborg skrifar
Skoðun Hvernig Hveragerði varð fjölskylduvænna á fjórum árum Lárus Jónsson,Dagný Sif Sigurbjörnsdóttir,Jónas Guðnason skrifar
Skoðun Hverju ætla frambjóðendur í þínu sveitarfélagi að breyta til að tryggja uppbyggingu og viðhald nauðsynlegra innviða? Ingólfur Bender skrifar
Skoðun 80% íbúða til fjárfesta — en kosningarnar snúast um bílastæði Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar
Samfylkingin vill bæta starfsaðstæður í leikskólum Stein Olav Romslo,Anna Margrét Ólafsdóttir Skoðun